کاواک
|
||
بسم الله الرحمن الرحیم
دارم فکر میکنم
نکند ایستاده باشک
این چند قدم اخر نکند ...
.............
اقا...
........................
به نام خداى بخشنده مهربان ،
اما بعد از پروردگار خود عافیت درخواست کنید، و آرامش ووقار و سکون را از دست ندهید، و شرم و حیا پیشه کنید، و از آنچه مردمان شایسته پیش ازشما دورى کردند شما هم دورى کنید، و با اهلباطل مدارا کنید، ستمشانرا بر خود هموار سازید، مبادا با آنها ستیزه جوئى کنید، هنگامآمیزش و نشست و برخاست و گفتگوى با آنها - چون از آمیزش و مخالطه با آنها ناچارید -راه تقیه را پیشه کنید همان راهى که خداوند دستور داده که هنگام برخورد با آنها آنراپیش گیرید، و چون
گرفتار معاشرت با آنها شدى آنان شما را آزار میدهند و ناراحتى شانرا در چهره هاشانبخوبى دیدار خواهید کرد، و اگر اینجهت نبود که خداى تعالى (شر) آنها را از شما دفعمى کند آنان بشما یورش میبردند و آن دشمنى و خشمى که آنها از شما دردل دارند بیش از آنست که بروى شما آرند، شما با آنها در یک انجمن گرد آئید ولىجانهاى شما با آنها متفاوت است و با هم گرد نیاید، هرگز شما آنانرا دوست ندارید وآنها نیز شما را دوست ندارند، جز آنکه خداى تعالى شما را بداشتن حق و حقیقت گرامىداشته شما را به راه حق بینا کرده و آنانرا شایسته آن ندانسته ، پس با آنها سازشداشته باشید و برفتار آنها صبر کنید که آنها سازش با شما ندارند و بر هیچ چیزىشکیبائى ندارند، حیله و نیرنگشان وسوسه هائى است که برخى از آنها دردل برخى دیگر اندازند، چونکه این دشمنان خدا چنانند که اگر بتوانند شما را از راه حقباز دارند، و خدا است که شما را از شر آنها نگهدارد، پس از خدا بترسید و زبانهاتانراجز از کلام خیر باز دارید مبادا زبانتانرا بگفتار دروغ و تهمت و گناه دشمنى آلودهسازید زیرا اگر شما زبان خود را از آنچه خدا خوش ندارد و از آن جلوگیرى کرده استباز دارید بهتر است براى شما در نزد خداوند از اینکه زبان خود بدان بیالایید، چونکهلغزش زبان در آنچه ناپسند خدا است و از آن جلوگیرى فرموده در نزد خداوند براىبنده هلاکت ببار آورد و مورد خشم خدا و کرى و کورى و گنگى روز قیامت است ، و در نتیجهچنان شوید که خدا (در سوره بقره آیه 18) فرموده است ، (کر ولال و کورند و باز نگردند) یعنى سخن نکنند و به آنها اجازه ندهند تا عذر خواهى کنند.
و نیز مبادا آنچه خدا نهى فرموده مرتکب شوید، و بر شما باد خموشى مگر در آنچیزهائىکه خداوند شما را در کار آخرتتان بدان سود دهد و بر آن پاداشتان دهد، خداوند را بسیاربه یگانگى و پاکى بستائید و تسبیحش گوئید و ستایشش کنید و بدرگاهش زارى کنیدو از آن خیر و خوبى که در نزد او است و قدرش کس نداند و بحقیقتش دست کسى نرسد ازاو خواستار شوید، و بدین ترتیب زبان خود را به آنها سرگرم کنید از سخن کردنبدانچه خدا خدا از آن نهى کرده و از گفتارهاىباطل و بیهوده اى که موجب ماندن همیشگى در آتش دوزخ است براى کسیکه از آن گفتارهابدرگاه خدا توبه کنید و به سوى او تضرع و زارى نمائید و از او درخواست کنید، وشائق شوید بدانچه خداوند بدان تشویقتان کرده ، و بپذیرید آنچه را خداوند به سوىآن شما را خوانده است تا رستگار شوید و از عذاب خدا نجات یابید.
مبادا شیفته چیزى شوید که خداوند بر شما حرام کرده زیرا هر کس پرده حرمت خدا را دراین دنیا بدرد خداوند میان او و بهشت و نعمتها و خوشى و مقام ارجمند پایدار و دائمى آنجاکه براى اهلش مقرر شده براى همیشه جدائى افکند.
و بدانید که به راستى چه بد بهره ایست آن بهره و جایزه اى که کسى در ترک اطاعتخدا و نافرمانى او بدست آرد که خوشیهاى زوال پذیر و فانى دنیا را بوسیله پرده درىخدا بر نعمت بهشت جاویدان و خوشیها و مقام ارجمند بهشتیان مقدم میدارد، واى بر اینها کهچه بهره بد و بازگشت زیان آور و حال بدى در روز قیامت نزد پروردگارشان و درآخرت دچار عذاب و کیفرشان گرداند) و شما را گرفتار کند بدانچه آنانرا گرفتارساخته و نیروئى براى ما و شما نیست جز بدو.
پس از خدا بترسید اى گروه نجات یافته اگر خداکامل گرداند براى شما آن نعمتى را که بشما داده (که نعمت ولایت و اقرار به امامت امیرالمؤ منین على بن ابى طالب (علیه السلام ) باشد و یا چنانچه فیض (رحمة الله علیه )فرموده مقصود نعمتهاى دنیوى و اخروى است ) زیرا کهکامل نگردد اینکار تا برسد بشما نیز همانند آنچه بشایستگان پیش از شما رسید، و تاآزمایش شوید در جان و مالتان ، و تا بشنوید از دشمنان خدا ناهنجار بسیار و شکیبائىکنید و آنها را بر خود هموار سازید، و تا آنجا که شما را خوار بشمارند و دشمن دارند، وتا آنجا که بر شما تحمیل ستم کنند و شما نیز بخاطر رضاى خدا و پاداش سراى آخرتستم ایشانرا تحمل کنید، و تا آنجا که بخاطر خداعزوجل خشم شدید خود را در برابر آزار آنها که از روى جنایت بر شما انجام دهند فروخورید، و تا آنجا که شما را درباره حق دروغگو شمارند و در اینباره با شما دشمنى کنندو کینه شما بر دل گیرند و شما بر آنها صبر و بردبارى کنید، و مصداق تمام اینها(که گفتیم ) در کتاب خدا است که جبرئیل آنرا بر پیامبرتاننازل کرده .
شنیده اید گفتار خداى عزوجل را که به پیامبرتان فرماید: (صبر کن چنانکه پیمبرانثبات دار صبر کردند و درباره آنان شتاب مکن ) (سوره احقاف آیه 34) و فرموده است : (واگر تو را تکذیب کنند پیش از تو نیز پیامبرانى را دروغگو شمردند... و آنان برتکذیب و آزار شکیبائى کردند) (صدر آیه در سوره فاطر آیه 4 وذیل آن در سوره انعام آیه 34 است و ممکن است قرائت امام قرائت دیگرى غیر از قرائت مشهورباشد) و با این ترتیب پیمبر خدا و پیمبران پیش از او مورد تکذیب مردم واقع شدند واضافه بر تکذیب در مورد حق آزار نیز کشیدند.
پس اگر از فرمان خدا درباره ایشان خوشحال شوید، همان فرمانى که دراصل (یعنى اصل آفرینش ) آنها را براى همان فرمان آفریده ، در برابر آن کفریکه درعلم خدا گذشته است که دیگران را در اصل براى آن آفریده و (قرارشان داده ) ازکسانیکه در کتابش (قرآن ) از آنها نام برده آنجا که فرماید: (و گردانیدیم از ایشانپیشوایانى که به سوى دوزخ رهبرى کنند) (آیه 41 از سوره قصص ، و آیه چنین است : وجعلناهم ائمة ... که همان احتمالى که در آیه بالا گفته شد در این آیه نیز هست )... پسآنچه را گفتیم تدبر کنید و دریابید و ندانسته نگیرید، زیرا هر کس این جریان و مانندآنرا از آنچه خدا در قرآنش لازم کرده که بدان امر کرده و یا از آن نهى فرموده ندانستهگیرد، دین خدا را رها کرده و نافرمانى او را مرتکب شده و سزاوار خشم خدا گردیده ، وخداوند او را به رو در آتش دوزخ افکند.
و نیز فرمود: اى گروه مورد رحمت و رستگارى ، به راستى که خداکامل کرده براى شما آن خیرى را بشما عطا فرموده ، و بدانید که از علم خدا و دستورشاین نیست که کسى از خلق او در دین خود هواى نفس و راى و قیاس را میزان بگیرد چونکهخداوند قرآن را نازل فرمود و بیان هر چیز را در قرآن قرار داد و براى آموختنش کسانى رامقرر فرمود و آنانکه علم قرآن را بدانها داده نمى توانند از روىمیل و سلیقه و قیاس و نظر خود در احکام آن رفتار کنند و خداوند آنانرا بوسیله دانشى کهبه آنها داده و بدان مخصوصشان داشته و در نزد آنها سپرده است (از راى و سلیقه وقیاس ) بى نیازشان ساخته و این از روى احترامى بوده که خداوند آنها را بدان گرامىداشته ، و ایشانند اهل ذکر که خدا این امت را بپرسش از آنان مامور ساخته ، و اینانند کسانىکه هر کس از ایشان سئوالى کند - البته در صورتیکهسئوال کننده از کسانى باشد که در علم گذشته باشد که آنرا تصدیق نموده و ازدستورشان پیروى کند - او را رهبرى کنند و بدهند به او از علم قرآن بدان مقدارى کهبخدا راه یابد - به اجازه و اذن او - و هم چنین به همه راههاى حق هدایت شود، و آنهایند همانکسانى که رو گردان نشود از ایشان و از پرسش کردنشان و از آن دانشى که خداوند آنهارا بدان گرامى داشته و در پیش آنان نهاده جز آنکس که در علم خدا دراصل آفرینش و در عالم ارواح شقاوت و بدبختى بر او نزدشان قرار داده و دستورپرسیدن از آنها را صادر فرموده است ، و همین ها هستند که طبق دلخواه و سلیقه و قیاسهاىخود رفتار مى کنند تا اینکه شیطان بر آنها چیره گردیده ، زیرا آنهااهل ایمان را که در علم قرآن مؤ من شناخته شده اند در نزد خدا کافر دانند، و گمراهان راکه در علم قرآن گمراهند نزد خدا مؤ من دانند، و تا اینکهحلال خدا را در بسیارى از جاها حرام کردند، و حرام خدا را در بسیارى از مواردحلال شمردند.
و این (کارها) ریشه و اساس بنا و ساختمان دلخواه آنان بود در صورتیکهرسول خدا (صلى الله علیه و آله ) پیش از مرگش به آنها اشاره کرده بود ولى آنهاگفتند: پس از رفتن رسول خدا ما مى توانیم بر طبق آنچه آراء مردم بدان قرار گرفترفتار کنیم با اینکه خداى عزوجل رسول خدا (صلى الله علیه و آله ) را از ما گرفت وبه آن سفارشى که آنحضرت بما فرمود و آن دستورى که بما داده اگرچه اینکار مخالفبا دستور خدا و رسول او باشد، به راستى که چه شخصى بر خدا دلیرتر و گمراهیشآشکارتر از آن کس است که این رویه را پیشه کرده و بهخیال خود پندارد که مى تواند چنین کارى بکند.
بخدا سوگند که خدا را بر مخلوق خود حقى است که فرمان او را ببرند و از دستورشپیروى کنند چه در زمان حیات محمد (صلى الله علیه و آله ) و چه پس از مرگش ، ایندشمنان خدا آیا مى توانند چنین پندارند که احدى از کسانیکه به محمد (صلى الله علیه وآله ) اسلام آوردند بگفتار خود و راى و قیاسعمل کرده ؟ اگر در پاسخ بگویند:
آرى که حتما بر خداوند دروغ بسته و بجایگاه دورى گمراه گشته اند و اگر بگویند:نه ، پس کسى را نرسیده که به راى و دلخواه و قیاس خویش رفتار کند، و در اینصورتاینان بر علیه خود اقرار کرده و ملزم گشته اند و در زمره کسانى در آیند که معتقدندبایستى پس از مرگ رسول خدا (صلى الله علیه و آله ) نیز از فرمان خدا پیروى و ازاطاعت کرد و خداى تعالى نیز فرماید و گفتارش حق است که فرموده : (محمد جز فرستادهاى نیست که پیش از او فرستادگانى آمده و گذشته اند آیا اگر بمیرد یا کشته شو بهعقب باز گردید و هر که به عقب باز گردد زیانى به خدا نرسانده و خداوند سپاسدارانرا پاداش خواهد داد) (سوره آل عمران ، آیه 144).
و این سخن بدانجهت گفتیم تا بدانید که اطاعت خدا و پیروى از دستورش لازم است چه درحیات و زندگانى محمد و چه پس از مرگش ، و هم چنانکه هیچیک از مردم را نرسیده که بابودن محمد بدلخواه و راى و قیاسهاى خود بر خلاف گفته محمد (صلى الله علیه و آله )رفتار کند پس از مرگ آنحضرت نیز کسى را نرسیده که بر طبق دلخواه و راى و قیاساتخود عمل بنماید.
و نیز فرمود: از بلند کردن دستهاتان در نماز جز یکبار آنهم هنگام شروع نماز (درتکبیرة الاحرام ) خوددارى کنید زیرا که مردم (یعنىاهل سنت ) شما را باین عمل بشناسند، و خدا است که از او کمک خواهند جنبش و نیروئى نیستجز بوسیله خداوند.
و فرمود: خدایرا بسیار بخوانید زیرا خداوند خوش دارد. که بندگان با ایمانش او رابخوانند و بدانها وعده اجابت داده است ، و خداوند دعاى مؤ منان را در روز قیامت بصورتعملى براى آنها در آورد که براى رفتن به بهشت بوسیله آنها بر اعمالش بیفزاید، پسبسیار یاد خدا کنید بهر اندازه که مى توانید در هر ساعتى از ساعتهاى شب و روز کهباشد زیرا خداوند خود دستور فرموده که زیاد او را یاد کنید، و خدا نیز یاد کند از هربنده که او را یاد کند از مردمان با ایمان ، و بدانید که هیچیک از بندگان با ایمان خدا رایاد نکند جز آنکه خداوند او را به نیکى یاد کند، و در اطاعت او بکوشید که کسى بدان خیرو نیکى که در نزد خدا است نرسد جز بوسیله اطاعت او و دورى کردن از آن محرماتى که درظاهر و باطن قرآن آنها را حرام کرده . چونکه خداى تبارک و تعالى در قرآنش فرموده وگفتارش حق است : (و واگذارید گناه ظاهر و باطن را) (سوره انعام آیه 120).
و بدانید که هرچه را خداوند دستور داده که از آن دورى کنید آنرا حرام فرموده (و ایندستور دلیل بر حرمت آن است ) و از آثار رسول خدا (صلى الله علیه و آله ) و سنت (وروش ) او پیروى کنید و از هواى نفس و آراء خود پیروى نکنید که گمراه شوید، زیراگمراه ترین مردم در پیشگاه خدا آنکسى است که از هواى نفس و راى خود بدون راهنمایىخدا پیروى کند، و تا مى توانید به یکدیگر نیکى کنید زیرا هرچه خوبى کنید بخودتانکرده اید و اگر بدى هم کنید بخود کرده اید، و با مردم مدارا کنید و آنها را بر گردن خودسوار مکنید تا بدینوسیله اطاعت پروردگارتانرا نیز فراهم کرده باشید، و مبادا درجائى که دشمنان خدا بشنوند آنانرا دشنام گوئید تا در نتیجه آنها نیز از روى دشمنى ونادانى خدا را دشنام دهند، و شایسته است که شما حد دشنام دادن آنها را نسبت به خدابدانید که چگونه است ، به راستى هر که به دوستان خدا دشنام گوید خدا را مورد دشنامقرار داده ، و چه شخصى ستمکارتر از آن کسى است که وسیله دشنام دادن بخدا و اولیاءاو را فراهم سازد، آهسته ، آهسته (یعنى تا هنگام ظهور دولت حق به آرامى رفتار کنید) واز فرمان خدا پیروى کنید و نیرو و جنبشى نیست جز بخدا.
و نیز فرمود: اى گروهى که خدا نگهبان کارشان هست بر شما باد به آثاررسول خدا (صلى الله علیه و آله ) و سنت او و آثار پیشوایان راهنما از خاندانرسول خدا (صلى الله علیه و آله ) پس از او و بر (پیروى از) سنت ایشان ، که هر کهبدانها گروید راه یافت و هر که آنرا وا گذارد و از آن کناره گرفت گمراه شد، زیراآنانند کسانیکه خداوند بفرمانبردارى و دوستى آنها دستور فرموده ، و پدر بزرگوار مارسول خدا (صلى الله علیه و آله ) فرمود: مداومت برعمل در پیروى از آثار و سنن اگر چه اندک باشد بهتر و مورد پسند خدا است و سودمندتراست نزد او براى عاقبت کار از اجتهاد کردن در بدعتها و پیروى کردن از هواهاى نفسانى ،آگاه باشید که بطور مسلم پیروى کردن از هواهاى نفسانى و متابعت کردن بدعتها بدونراهنمائى خدا گمراهى است ، و هر گمراهى بدعت است ، و هر بدعتى در دوزخ است ، و کسىهرگز بخیرى از جانب خدا نرسد جز بوسیله پیروى از خدا و بردبارى و خوشنود بودنزیرا بردبارى و خوشنودى قسمتى از پیروى کردن خداست .
و اینرا هم بدانید که ایمان نیاورد بنده اى از بندگان خدا مگر اینکه راضى باشد ازخداوند درباره آنچه خدا نسبت به او انجام داده و با او کرده است چه مورد پسند او باشد وچه نباشد زیرا خداوند هرگز نسبت به کسى که بردبار و خوشنود از او باشد جز آنچهرا صلاح و شایسته او باشد انجام ندهد، و همانکه خدا انجام داده براى او بهتر است از آنچه مورد پسند خود او باشد یا آنرا خوش نداشته باشد.
و برشما باد که بر نمازها مواظبت داشته باشید و بخصوص نماز میانه (نماز ظهر وعصر) و براى خدا مطیعانه بپاى خیزید چنانچه خداوند در قرآنش شما و مؤ منانقبل از شما را بدان دستور داده .
و بر شما باد بدوستى با مستمندان از مسلمین زیرا هر کس آنانرا خوار شمارد و بر آنهابزرگى کند از دین خدا لغزیده و خداوند او را خوار گرداند و بسختى بر او خشم کند بااینکه پدر ما رسول خدا (صلى الله علیه و آله ) فرمود: پروردگار من مرا مامور کرده کهمستمندان مسلمین را دوست داشته باشم .
و بدانید هر که خوار شمارد یکى از مسلمانان را خداوند خشم خود و خوارى را بر او فروریزد تا اینکه مردم بر او خشم کنند و خشم خدا بر او سخت تر از مردم است ، پس از خدادرباره برادران مسلمان مستمندتان بترسید زیرا آنان بر شما حقى دارند که شما آنها رادوست بدارید چنانچه خداوند پیغمبر خود (صلى الله علیه و آله ) را مامور بدوستى آنانکرده ، پس هر که دوست ندارد کسى را که خدا دستور دوست داشتنش را داده خدا و پیامبرشرا نافرمانى کرده و هر که نافرمانى خدا و رسولش را کند و بر آنحال بمیرد بحال گمراهى و نومیدى مرده است .
از بزرگ منشى و کبر دورى کنید چونکه بزرگى خاص خداىعزوجل مى باشد و هر که در اینباره با خدا بستیزه بر خیزد خداوند (شخصیت ) او را در همبشکند و در روز واپسین خوارش سازد.
مبادا به همدیگر ستم کنید زیرا ستمگرى خوى مردمان شایسته نیست و مسلما هر که ستم کندخداوند ستمش را بر خود او بر گرداند و یارى خدا با آنکسى که بر او ستم شده قرینگردد و هر که را خدا یارى کند پیروز گردد و از جانب خدا ظفر یابد.
و مبادا بر یکدیگر رشگ برید زیرا ریشه کفر رشگ ورزى است . و مبادا بر علیه مسلمانستم رسیده اى کمککارى کنید تا سبب شود که آن ستم رسیده بشما نفرین کند و دعایش بهاجابت رسد، که همانا پدر ما رسول خدا (صلى الله علیه و آله ) مى فرمودند: کمک کردنبمسلمان بهتر و پاداشش بزرگتر است از روزه و اعتکاف یکماه در مسجد الحرام .
مبادا سخت گیرى کنید به یکى از برادران مسلمان خود و نسبت به چیزى که از اوبستانکارید بر او سخت بگیرید و او نیز در فشار و سختى باشد زیرا پدر مارسول خدا (صلى الله علیه و آله ) مى فرمود: مسلمان نمى تواند به مسلمان دیگرى سختبگیرد، و هر که مهلت دهد بر بدهکارى که در فشار است خداوند او را در روزى که سایهاى جز سایه رحمت او نیست در زیر سایه رحمت خود گیرد.
مبادا اى گروه مورد رحمت و برترى بر دیگران ، حقوقى که خدا نزد شما دارد روز بهروز و ساعت به ساعت پس بیندازید، زیرا هر که در پرداخت حقوقى که خدا نزد او داردشتاب کند خدا تواناتر است که در چند برابر کردن خیر او در دنیا و آخرت شتاب کند، وهر که پرداخت حقوقى را که خدا نزد او دارد بتاخیر اندازد خدا تواناتر است که روزى اورا بتاخیر اندازد، و هر که را خداوند روزیش را نگهدارد نتواند بخود روزى دهد، پس حقخدا را درباره آنچه روزى شما کرده بپردازید تا خدا باقیمانده آنرا بر شما گواراسازد و بوعده اى که به ما داده که آنرا بچندین برابر زیاد کند وفا کند آن زیادى کهشماره و حقیقت فزونیش را کسى جز خدا پروردگار جهانیان نداند.
و فرمود: اى گروه (شیعه ) از خدا بترسید و اگر بتوانید امام را در تنگنا نگذارید، وکسى که امامرا در تنگنا مى گذارد آن کسى است که (در نزد امام ) درباره مردم صالح ازپیروان امام و آنانکه تسلیم فضیلت اویند و بپرداخت حق امام بردبارند و بحرمت امام آشناهستند بدگوئى کند، و هر که اینکار را در نزد امام انجام دهد در نتیجه امام را در فشار وتنگنا گذارد و در این وقت است که امام ناچار گردد تا نزد مردمان صالح پیرو خود وتسلیم شوندگان در برابر فضیلتش و بردبارى بر اداى حقش و آشنایان بحرمتش رالعنت کند، و چون اما بخاطر ناچارى در برابر دشمنان او را لعنت کرد، لعنت او (براى آنشخص ) از جانب خدا مبدل به رحمت گردد، و لعنت خدا و فرشتگان و پیمبرانش به این مردم(بدگو و سعایت کننده ) باز گردد.
و اى گروه شیعه بدانید که سنت خداوند درباره مردمان صالح پیش از این جارى گشتهاست .
(مترجم گوید: مجلسى (رحمة الله علیه ) در این قسمت از کلام امام (علیه السلام ) چند وجهذکر کرده از آنجمله اینکه مقصود امام این است که بنزد امام از مردمان شایسته بدگوئى وسعایت نکنید تا امام را ناچار کنید بحسب ظاهر و از روى مصالح و تقیه مردمان صالحى راکه مستحق لعن نیستند لعنت کند که در اینصورت لعنت بدانها نرسد بلکهمبدل به رحمت گردد و لعنت عاید سعایت کنندگان گردد، و وجوه دیگرى نیز ذکر کرده کهظاهرتر همین وجه است چنانچه خود او نیز فرموده .
و در جمله اخیر برخى گفته اند: یعنى جارى گشته که مردمان صالح همیشه مقهور ومرعوب دشمنان باشند، یا جارى گشته که آنها مورد لعنت قرار گیرند ولى لعنت براىآنها تبدیل به رحمت گردد).
و فرمود: هر که دوست دارد که خدا را دیدار کند و به راستى و حقیقت مؤ من باشد باید خداو رسول او را و آنانکه ایمان آورده اند دوست بدارد و بدرگاه خدا از دشمنان ایشانبیزارى جوید و در برابر هر آنچه از فضیلت و برترى آنها به او رسد تسلیم گردد،زیرا درک فضل آنان را نکند فرشته مقربى و نه پیامبر مرسلى و نه پایین تر از آنها،مگر نشنیده اید آنچه را خدا در فضیلت پیروان با ایمان امامان رهنما فرموده : (اینان باکسانى هستند که خدا موهبتشان داده از پیمبران و راستى پیشه گان و شهیدان و شایستگانو چه نیکو رفیقانى هستند، و این است یکى از وجوه فضیلت پیروان امامان تا چه رسدبخود آنها و فضیلتى که دارند. و هر که دوست دارد که خدا ایمانش راکامل گرداند تا به راستى و حقیقت مؤ من باشد پس باید از خدا بترسد روى آن شروطىکه خدا بر مؤ منان شرط فرموده ، چونکه خدا شرط کرده که با داشتن ولایت او و ولایترسولش و ولایت امامان مؤ منین : نماز را بپا دارند، و زکوة بپردازند، و در راه خدا بدونسود وام دهند، و از زشتیها دورى کنند چه در عیان باشد و چه در نهان ، و چیزى از محرماتنیست جز آنکه در (این قسمت از) گفتار خدا (که فرمود از فواحش عیان و نهان اجتناب کنید)داخل گردد پس هر کس میان خود و خدا را از روى اخلاص دیندارى کند، و به خود اجازه ندهدکه چیزى از اینها را واگذارد چنین کسى در نزد خدا در زمره حزب پیروز او خواهد بود و ازمؤ منین حقیقى بشمار رود.
مبادا در محرماتى که خداوند در ظاهر و باطن قرآن حرام کرده اصرار ورزید در صورتیکهخداى تعالى (درباره پرهیزکاران ) فرموده : (و بر آنچه کرده اند دانسته اصرارنورزند) (سوره آل عمران آیه 135).
تا اینجا روایت قاسم بن ربیع (که نامه امام صادق را روایت کرده بود) پایان مىیابد (و از اینجا به بعد روایت راویان دیگر است که امام صادق (علیه السلام )فرمود):
یعنى مؤ منان پیش از شما هرگاه فراموش میکردند چیزى را از آنچه خدا بر آنها در قرآنششرط کرده مى فهمیدند که در ترک آن نافرمانى خدا را انجام داده اند و از خدا آمرزش مىطلبیدند و از آن پس آنرا ترک نمى کردند و این است معناى گفتار خدا (و بر آنچه مىکردند دانسته اصرار نمى ورزند)
و بدانید جز این نیست که خدا دستور داده و نهى فرموده تا در آنچه دستور دادهفرمانبریش کنند و از آن چه نهى فرموده خوددارى کنند، پس هر که پیروى از دستور اوکرد اطاعت او را کرده و بر خیرى که نزد او است رسیده و هر که خوددارى نکند از آنچهنهى فرموده نافرمانى او را کرده و اگر بر همینحال نافرمانى بمیرد خداوند به رو در آتش دوزخش اندازد.
و بدانید که میان خدا و هر یک از بندگانش فرشته مقرب باشد و یا پیامبرمرسل و یا پائین تر از آنها همه شان ارتباطى جز فرمان بردارى او وجود ندارد پسبکوشید در فرمان بردارى خدا اگر به راستى خوش دارید که از مؤ منین حقیقى و درستباشید و نیروئى نیست جز بخدا.
و فرمود: بر شما باد بفرمانبردارى خدا تا مى توانید که خدا است پروردگار شما.
بدانید که اسلام همان تسلیم است و تسلیم همان اسلام پس هر که تسلیم گشت محققامسلمان شده و هر که تسلیم نشد مسلمان نیست ، و هر که خوش دارد که بحد نهائى احسان ونیکوکارى رسد باید فرمانبردارى خدا را کند زیرا هر که فرمانبردارى خدا را کرد بحدنهائى احسان رسیده است .
مبادا نافرمانى خدا را مرتکب شوید زیرا هر که پرده نافرمانیهاى خدا را بدرد و مرتکبآنها گردد نهایت بدى را بخود کرده و میان احسان بخود، و بدى بخویشتن جایگاه سومىنیست ، پس هر که بخود احسان کند پاداشش نزد پروردگار بهشت است و هر که بدى کندکیفرش نزد پروردگار دوزخ است ، پس فرمان بردارى خدا را انجام دهید و ازنافرمانیهاىاو دورى کنید و بدانید که از هیچکس براى شما در برابر خدا کارى ساخته نیست نهفرشته مقرب و نه پیامبر مرسل و نه پایین تر از آنها پس هر که خواهد که میانجیگرىشفاعت کنندگان در نزد خدا سودش بخشد باید از خدا بخواهد تا از او راضى شود، وبدانید که کسى از خلق خدا برضاى حق نرسد جز بفرمانبردارى او و فرمانبردارىپیامبرش و فرمانبردارى کار دارانش از خاندان محمد (صلى الله علیه و آله ) و نافرمانىآنها نیز نافرمانى خدا است ، و نباید فضیلتى از ایشانرا منکر شود چه بزرگ باشد وچه کوچک .
و بدانید که آنانکه منکرند آنها تکذیب کنندگانند، و تکذیب کنندگان همان منافقان ودرویانند، و خداى عزوجل درباره منافقین فرموده و گفته اش حق است : (همانا منافقین درپائین ترین طبقه دوزخند و براى آنان یاورى نخواهى یافت ) (سوره نساء آیه 145).
و نباید بترسد کسى از شماها که خداوند فرمانبردارى و ترس خود را ملازم دلشگردانیده از هیچیک از آن مردمى که خداوند آنها را از صفت حق بیرون کرده و شایسته آنقرارش نداده زیرا کسانى را که خداوند شایسته صفت حق قرارشان نداده آنها شیاطین انسو جن هستند، و همانا شیاطین انس داراى نیرنگ و مکر و فریبها و وسوسه هستند که برخى ازآنها به برخى دیگر کنند و اگر بتوانند مى خواهنداهل حق را باز گردانند از آنچه خدا بدانها مرحمت فرموده از تدبر و دقت در دین خدا، آندینى که خداوند شیاطین انس را اهل آن نساخته ، (آرى ) مى خواهند تا دشمنان خدا بااهل حق در تردید و افکار و تکذیب یکسان شوند و مانند هم گردند چنانکه خداوند در قرآنخود توصیف کرده که فرموده : اینان دوست دارند شما هم کافر گردید چنانچه آنان کفرورزیدند تا با آنها یکسان باشید) (سوره نساء آیه 88).
سپس خداوند نهى کرده اهل یارى حق را که از دشمنان خدا کسانى را دوست و یاور گیرندپس مبادا شما را بهراس افکند و مبادا شما را باز گرداند از یارى آن حقى که خداوند شمارا بدان مخصوص داشته حیله و نیرنگ شیاطین انس در کارهاى شما، شما بدى را دفع مىکنید، بدانچه بهتر است میان شما و آنها و در اینکار بوسیله از اطاعت خدا رضایت خاطرپروردگارتانرا مى جوئید ولى در آنان خیرى نیست ، و براى شما روا نیست که آنها رابر اصول دین خدا آگاه کنید زیرا اگر آنها چیزى در این باره از شما بشنوند در مورد آنچیز با شما دشمنى کنند و آنرا افشاء کنند و در نابودى شما بکوشند، و وضعناخوشایندى براى شما پیش آورند، و در دولت فجار نتوانید حق خود را از آنان بگیرید،(و بشما ستم کنند) پس شما موقعیت خود را در مابین خود واهل باطل بشناسید زیرا شایسته است که اهل حق موقعیت خود را از موقعیتاهل باطل بشناسند چونکه خدا اهل حق را در نزد خود بمنزلهاهل باطل قرار نداده ، آیا ندانند وجه گفتار خدا را در قرآن خود که فرماید: (آیا قرار دهیمآنانکه ایمان آورده و کارهاى شایسته انجام دهند مانند فساد کنندگان در زمین یا قرار دهیمپرهیزکارانرا چون بزهکاران ) (سوره ص آیه 28) گرامى دارید خود را ازاهل باطل و قرار ندهید خداى تبارک و تعالى را - که نمونه والاتر از آن اوست - و هم چنینامامتان و دینتان را که بدان متدین هستید و در معرض (بد گوئى )اهل باطل (که شما به آنها بد گوئید تا در نتیجه آنها نیز در مقام معارضه با شماسخنان ناروا نسبت بخدا و دین و امام شما بگویند) پس خدا بشما خشم کند و نابودگردید، آرام آرام اى مردم شایسته ، دستور خدا را و هم دستور آنکسى که خدا شما رافرمان به پیروى از آنها داده وامگذارید که خدا نعمتش را که به شما داده دگرگونسازد، دوست دارید بخاطر خدا هر که را هم مسلک و هم عقیده با شماست ، و دشمن داریدبراى خدا هر که را مخالف با شما است ، و دوستى و خیرخواهى خود را از کسى که هم عقیدهبا شما است دریغ مدارید، ولى براى آنها که از عقیده شما و دیگران است و با شمادرباره مذهبتان دشمنى مى کند و توطئه چینى براى شما مى کند دوستى و خیر خواهىنکنید.
این است روش و ادب ما که همان روش خدا است ، آنرا بدست آرید و درک کنید و بفهمید و پشتسر نیندازید، آنچه بر طبق راهنمائى و هدایت شما است آنرا دریابید و آنچه موافق خواهشنفسانى شما است آنرا بدور افکنید و رفتار نکنید، مبادا بر خدا بزرگى کنید، و بدانیدکه کسى مبتلا به بزرگى کردن بر خدا نشود جز آنکه بزرگى بر دین خدا کند، پسدر راه خدا محکم باشید و بعقب برنگردید که زیانکار مى شوید. خدا ما و شما را ازبزرگى کردن به خدا در پناه خود گیرد، و نیروئى براى ما و شما و نیست جز به خدا.
و نیز فرمود: به راستى اگر بنده را خداوند دراصل - یعنى اصل خلقت - مؤ من آفریده باشد از این جهان نرود تا خداوند شر و بدى راناپسند او کند و از آن دورش سازد، و هر که را خداوند از شر و بدى دور ساخت و آنراناپسند خاطرش کرد از تکبر و سرکشى در امانش بدارد و در نتیجه نرم خو و خوش خلق وگشاده رو گردد و وقار و آرامش و فروتنى اسلام در او پدید آید، و از محرمات خداپارسائى کند و از آنچه خشم او است دورى گزیند، و خداوند دوستى مردم و مدارا کردن باآنها و ترک نزاع و خصومت مردم را روزى او کند و هیچگاه پیرامون آن نگردد، و به راستىهر گاه خداوند بنده اى را در اصل - یعنى اصل آفرینش کافر آفرید (یعنى در علم خداگذشته است که او پس از خلقت کافر گردد) و بدخو و سخت رو شود و هرزگیش آشکارگردد و شرم و حیا در او اندک شود و رازش را خدا آشکار سازد و مرتکب محرمات گردد و ازآن دست نکشد و به ارتکاب نافرمانیهاى خدا دچار شده و اطاعت او و همچنین اطاعت کنندگانخدا را دوست ندارد، و چه دور است ما بین حال مؤ من وحال شخص کافر.
از خدا عافین بخواهید و از درگاه وى آن را بجوئید و جنبش و نیروئى نیست جز بوسیله او،خودتانرا در این دنیا بر بلا شکیبا سازید زیرا پى در پى رسیدن بلا و سختى در راهاطاعت خدا و ولایت او و ولایت کسانیکه خدا دستور دوستى و ولایت آنها را داده است در آخرتسرانجامش بهتر است در نزد خدا از دارائى و پادشاهى دنیا و اگر نعمتهاى آن و خرمى وخوشگذرانى آن در نافرمانى خدا و دوستى و اطاعت کسیکه خدا از دوستیش نهى فرموده پىدر پى و طولانى باشد چونکه خدا دستور داده بدوستى امامان و پیشوایانى که در کتابخود نام برده در کتابش که فرموده : (و قرارشان دادیم پیشوایانى که راهبرى کنندبفرمان ما) (سوره انبیاء آیه 83) و آنهایند کسانیکه خداوند بدوستى و اطاعت ایشاندستور فرموده . و در مقابل کسانیکه خداوند از دوستى و اطاعت ایشان نهى فرموده - و آنانهمان پیشوایان ظلالت و گمراهى هستند که خدا مقرر داشته آنها در دنیا دوستى براولیاى خدا (صلى الله علیه و آله ) رفتار مى کنند تا دستور عذاب خدا بر آنها محققگردد، و تا اینکه بودن شما با پیامبر خدا محمد (صلى الله علیه و آله ) و پیمبران پیشاز او ثابت و مسلم گردد، پس تدبر کنید در آنچه خدا در کتاب خود براى شما حکایت کردهاز گرفتاریهائى که براى پیامبران او و پیروان مؤ من ایشان پیش آمده ، سپس از خدابخواهید که همان صبر و بردبارى را که به آنها داد بشما نیز مانند آنرا درحال خوشى و تنگى و سختى و آسودگى بدهد. مبادا بااهل باطل بستیزه جوئى برخیزید و بر شما باد به هدایت مردمان شایسته و وقار و آرامشآنها و بردبارى و فروتنى و پارسائى آنها از محرمات خدا و راستى و وفا و کوششىکه براى خدا در کار اطاعت او داشتند زیرا اگر شما چنین نکنید بمقام و منزلت شایستگانپیش از خود نخواهید رسید.
و بدانید که هر گاه خداوند خیر بنده اى را خواهد سینه اش را براى پذیرفتن اسلامبگشاید و چون این مرحمت را درباره او کرد زبانش بحق گویا شود و بستگى بدان پیداکند و بدان عمل کند و چون همه اینها را خدا براى او فراهم کرد اسلام او راکامل گرداند و اگر بر این حال بمیرد نزد خدا از مسلمانان حقیقى خواهد بود ولى هر گاهخدا خیر بنده اى را نخواهد او را بخودش واگذارد و سینه اش گرفته و پریشان گرددپس اگر سخن حقى برزبانش جارى گردد دل بدان نبندد، و چوندل بدان ندهد خداوند توفیق عمل بدان سخن را به او ندهد، و چون این وضع را براى اوفراهم کند و او بر آنحال بمیرد در پیشگاه خدا از منافقان خواهد بود، و آن سخن حقى کهبر زبانش جارى است دلبستگى به آنرا خدا بدو نداده و توفیق عملش را نیز بدو مرحمتنکرده آن سخن حق بر علیه او حجتى گردد، پس از خدا بترسید و از وى بخواهید تا سینههاى شما را براى پذیرش اسلام بگشاید و زبانهاتانرا گویاى بحق کند تا بر آنحال شما را از این جهان ببرد و بازگشتتان را بز گشت شایستگان پیش از شما قرار دهدو نیروئى نیست جز بخدا و ستایش از آن خدا پروردگار جهانیان است .
و هر که دوست دارد که بداند خدا او را دوست دارد باید بطاعت خداعمل کند و از ما پیروى کند آیا نشنیده اند گفتار خداىعزوجل را که به پیامبرش (صلى الله علیه و آله ) فرماید: بگو اگر خدا را دوستدارید مرا پیروى کنید تا خدا شما را دوست بدارد و گناهان شما را بیامرزد، (سورهآل عمران آیه 31).
بخدا سوگند هرگز بنده اى فرمانبردارى خدا را نکند جز آنکه خداوند پیروى ما را درفرمانبردارى او داخل گرداند، و بخدا پیروى نکند بنده اى از ما جز آنکه خدا دوستش دارد،و بخدا هیچ گاه بنده پیروى ما را وامگذارد جز آنکه ما را دشمن دارد و بخدا هیچگاه کسى مارا دشمن ندارد جز آنکه نافرمانى خدا را کرده و هر که درحال نافرمانى خدا بمیرد خداوند او را خوار گرداند و به رو در آتش دوزخ اندازد، وستایش از آن خدا پروردگار جهانیان است . ))
امام صادق